Teknoloji Hamlesi Programı, Türkiye Yüzyılı Kalkınma
Hamlesi’nin en seçici ve teknoloji odaklı programlarından biridir. Programın
temel amacı, orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin yurt içinde
üretilmesini teşvik etmek, bu suretle dışa bağımlılığı azaltmak ve Türkiye’nin
küresel değer zincirlerindeki konumunu güçlendirmektir. Bu yönüyle program,
klasik yatırım teşviklerinden ayrılmakta; yalnızca yatırım tutarını değil,
yatırımın teknolojik içeriğini ve stratejik değerini esas almaktadır.
Programın merkezinde Öncelikli Ürün Listesi yer
almaktadır. Bu liste, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından; dış ticaret
verileri, ithalat bağımlılığı, küresel rekabet yoğunluğu ve teknolojik gelişme
potansiyeli gibi kriterler dikkate alınarak belirlenmektedir. Listeye giren
ürünler, Türkiye ekonomisi açısından kritik kabul edilmekte ve bu ürünlerin
yerli üretimi özel olarak desteklenmektedir.
Teknoloji Hamlesi Programı, çağrı esaslı bir yapıya
sahiptir. Bakanlık tarafından belirli dönemlerde yayımlanan tematik çağrılar
kapsamında yatırımcılar projeleriyle başvuruda bulunur. Başvurular, Program
Değerlendirme Komitesi tarafından proje bazında incelenir. Bu değerlendirmede
yatırımın teknolojik seviyesi, katma değer oranı, Ar-Ge içeriği, finansal
fizibilitesi ve sürdürülebilirliği esas alınır.
Program kapsamında sağlanan destekler oldukça geniştir. KDV
istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti temel destekler arasında yer alırken; %50
yatırıma katkı oranına sahip vergi indirimi, uzun süreli sigorta primi işveren
hissesi desteği, faiz veya kâr payı desteği ve makine desteği yatırım
maliyetlerini önemli ölçüde azaltmaktadır. Ayrıca yatırım yeri tahsisi imkânı,
özellikle büyük ölçekli sanayi yatırımları açısından kritik bir avantaj
sunmaktadır.
Teknoloji Hamlesi Programı’nın hukuki açıdan en önemli
özelliği, teşviklerin proje bazlı ve performans odaklı olarak
verilmesidir. Yatırımcının taahhütlerini yerine getirmesi, desteklerin devamı
açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, teşvik sisteminde hesap
verebilirliği ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamaktadır.
Teknoloji Hamlesi Programı, Türkiye’nin sanayi
politikasının teknoloji ekseninde yeniden yapılandırılmasının en somut
araçlarından biri olup, yüksek teknolojiye yatırım yapmak isteyen firmalar için
stratejik bir fırsat sunmaktadır.
0 Yorumlar